Kripto Para Veya Sanal Para Nedir ?

SANAL PARA 

Avrupa merkez bankası tarafından tanımı yapmıştır.

‘’Herhangi bir merkez bankası, kredi kuruluşu ya da e-para kuruluşu tarafından ihraç edilmemiş ve bazı durumlarda paraya alternatif olarak kullanılabilen varlığın sanal temsili” (ECB, 2015, s.6).

Avrupa Merkez Bankası’nın 2012’de yaptığı tanıma göre. sanal para; “Genellikle geliştiricileri tarafından kontrol edilen ,sınırlı sanal grup üyeleri tarafından benimsenip kullanılan, düzenlenmemiş/regüle edilmemiş, dijital paradır”.

Şubat 2015’te revize edilen tanıma göre ise sanal para; “Herhangi bir merkez bankası, kredi kuruluşu veya e-para kuruluşu tarafından ihraç edilmediği halde, bazı durumlarda paranın yerine kullanılabilen bir değerin dijital temsilidir”.

2014’te Avrupa Bankacılık Otoritesi’nin tanımına göre. sanal para; “Bir merkez bankası veya kamu otoritesi tarafından ihraç edilmediği halde, doğal olarak veya yasal kişiler tarafından ödeme, transfer, saklama ve elektronik transfer şekli için kabul gören, karşılığının olması da şart olmayan değerin dijital temsilidir ”.

Amerikan Hazine Bakanlığı’na göre sanal para; “Gerçek paranın tüm özelliklerini taşımadığı halde, bazı ortamlarda para gibi kullanılabilen değişim medyasıdır ”.

Sanal para veya kripto para sistemi herhangi bir merkeze veya ülkeye ve dolayısıyla, bir hukuki düzenlemeye bağlı değildir. Aynı şekilde güncel para birimlerinden de bağımsız olup piyasa değeri arz ve talebe göre belirlenmektedir. Açık kaynaklıdır, uluslararasıdır ve anonimdir. Anonim olması, kullanıcıların işlem yaparken sadece cüzdan kimlik numaralarının yer alması, kullanıcının ismi gibi herhangi bir kişisel veri ihtiva etmemesi anlamına gelmektedir. Bu nedenle işlemler üçüncü kişiler tarafından takip edilemez. Bu da yasa dışı işlerde tercih edilmesine sebep olmaktadır. Sanal paranın çığ gibi büyümeye başlaması ile artık bazı ülkelerin çeşitli hukuki düzenlemeler getirmeye başladıklarını görmekteyiz.

Piyasada bugün itibariyle bin yüz on üç den fazla kripto para çeşidi var. Bu paraların bazıları şunlar: Bitcoin. Ethereum, Ripple, Litecoin, Dash, Monero, Neo, Nem. Sanal olmaları yalnızca bilgisayar sisteminde kayıtlı olmasından kaynaklanıyor. Yani bu para birimleri Dolar gibi, Euro gibi TL gibi basılı halde fiziksel olarak bulunmuyor.

Kripto paraların ilk ortaya çıkanı ve halen de en yaygın olanı Bitcoin‘dir.

Bitcoin’in değerini bu yıl yüzde 500’den fazla artırarak altın, borsa ve emlak gibi yatırım araçlarının önüne geçmesi, sanal para birimlerini yeniden tartışmaya açtı. Dünya genelinde 1113’e yakın sanal para bulunuyor. Bunlar arasında Bitcoin 106 milyar doların üzerindeki piyasa değeriyle başı çekiyor. Onu, 29,2 milyar dolarlık piyasa değeriyle Ethereum ve dolaşımdaki miktarı en yüksek sanal para olarak yaklaşık 7,8 milyar dolar ile Ripple takip ediyor.

Yasal hiçbir dayanağı olmayan sanal paraların dünyadaki toplam pazarı 150 milyar dolara ulaştı. Her gün yenilerinin çıktığı sanal paralarla oluşan günlük işlem hacmi yaklaşık 4 milyar dolara ulaşmış durumda.

Sanal para neden bu kadar çok tuttu ?

Sanal paranın başarılı olmasının herkes tarafından anlaşılabilecek bir kaç basit sebebi var. Sanal para başlangıç aşamasında ‘’gizli/anonim’’ bir para birimi olarak düşünüldü. Zaman ilerledikçe Sanal para fiyat dalgalanması akışının bir parçası oldu ve bu durum insanlar tarafından kabul görmeye başladı. Karaborsalardan çıkıp normal insanların kabul etmesi talebi doğurdu ve daha fazla online mağaza Sanal parayı kabul etmeye başladı. Hatta Sanal para kervanına geleneksel mağazalar, yatırım şirketleri, bankalar ve işletmeler de eklenince talep katlanarak büyüdü.

Sanal paraya artan talep ile birlikte, fiyatlar doğal olarak yükselmeye ve stabilize olmaya başladı. Ortalama bir yatırımcı, Sanal para fiyatının gerçekten “istikrarlı” olmadığını açık bir şekilde gördü ve basitçe Sanal para alıp satmak ile finansal kazanç sağlama yoluna girdi. Bu nedenle fiyatının çok istikrarsız olduğu fikri yatırımcı için korkulacak bir durumdan ziyade kar elde etme aracı oldu. Böylelikle karlılık, Sanal paranın daha da tanınmasını sağladı ve bu gün geçtikçe arttı. Tüm bu sarmal, Sanal paraya olan ilginin katlanmasına neden oldu.

Sanal paranın sakıncaları neler görülüyor ?

• “Dijital para”, “kripto para” gibi adlarla da anılan sanal paraların geleneksel paralardan başlıca farkı, hükumetler tarafından kontrol edilememesi olarak dikkati çekiyor.
• Sanal paralara ilişkin işlem kayıtları, merkezi bir dosya yerine, her işlemin onaylandığı küresel bir muhasebe defteri gibi çalışan blok zincirinde yer alıyor ve ağdaki bütün bilgisayarlara dağıtılıyor.
• Söz konusu blok zinciriyle banka, kredi kartı, para transfer şirketi, sosyal ağ, hükümet gibi aracılar olmadan hisse senetlerinden tahvillere, fikri mülkiyetten sanat ve müzik eserlerine kadar her türlü dijital değer transfer edilebiliyor.
• Ağda gerçekleşen işlemler gizlenmiyor ve bütün kullanıcılar işlemleri görüntüleyebiliyor.
• Para basımı ve arzı devletlerin elinde bulunmasına rağmen sanal paraların takibi, vergilendirilmesi ve arzının yapılamamasının devlet düşüncesine ters bir uygulama
• Organize bir piyasa bulunmaması ve arzını etkileyecek genel bir otorite olmaması nedeniyle sanal paralara güvensizlik oluşturuyor.Sanal paralarda teknolojik altyapı kaynaklı riskler veya kara para aklama gibi tehlikeler söz konusu.
• Sanal paralarla elde edilen dijital varlıklar vergi kaçakçılığı, kara paranın aklanması ve çevrim içi oyun oynamak için kullanıldığından kayıt dışılığı artıracaktır.

Murat TAŞÇI – LONDON

The post Kripto Para Veya Sanal Para Nedir ? appeared first on Akınsoft İstanbul.

Blockchain (Blok Zinciri) nedir, Blockchain (Blok Zinciri) ne işe yarar ?

Bitcoin gibi kripto para birimlerinin arkasındaki teknoloji olan Blockchain (Blok Zinciri) nedir? Blockchain (Blok Zinciri) teknolojisi ne amaçla kullanılır ve ne işe yarar? İşte Blockchain (Blok Zinciri) teknolojisi hakkında bilmeniz gereken her şey…

Blockchain (Blok Zinciri) teknolojisi verilerin ya da para transferlerinin güvenliğini sağlayan en güçlü güvenlik aracıdır. Bitcoin gibi kripto para birimlerini duyduysanız muhtemelen blockchain (blok Zinciri) teknolojisini de duymuşsunuzdur. Blockchain teknolojisi 25 yıldan uzun bir süredir kullanılmaktadır.

Blockchain (blok Zinciri) teknolojisi nasıl üretilir?

Blockchain (blok zinciri) teknolojisini anlamak için ilk olarak şifreleme bilimini anlamanız gerekmektedir. Şifreleme biliminin en akılda kalıcı açıklaması çocukluğumuzda anne ve babalarımızın parmağında gördüğümüz şifre çözücü yüzük ya da şifreli çantalardır. Şifre çözücü yüzükte alfabedeki her bir kelime bir numara ile ilişkilendirilebilmektedir. Şifreyi bilmiyorsanız mesajı okuyamazsınız. Modern şifreleme teknolojisi de şifre çözücü yüzüklerin bir nevi bilgisayar ortamına aktarılmış halidir ve bu şifreler veri ve dosyaları açan kodlar üretir.

Peki dosyaları şifrelemek ve güven altında tutmak fakat erişim yetki düzeyi olan geniş grupların erişimine açma durumunda bu sistem nasıl işler? Ayrıca iki tarafın veri, ürün ya da hizmet  alışverişi sırasında dolandırıcılık ve kredi kartı sahtekarlığının önüne geçme ve hırsızlık tespiti için ne yapılır?

İşte blockchain (blok zinciri) teknolojisi bu aşamada devreye girer. İnternet ortamında veriler kontrolümüz dışında kopyalanabilir, değiştirilebilir, karıştırılabilir ve tekrar düzenlenebilir. Bu durum internet doğasının bazen güzel bazen de sinir bozucu tarafıdır. Blockchain (blok zinciri) teknolojisi de veri ve transfer güvenliğini sağlamak amaçlı kullanılan teknolojidir.

Blockchain (Blok Zinciri) teknolojisi ne amaçla kullanılır?

Blockchain (blok zinciri) teknolojisinin merkezi olmayan ve dağıtılmış bir sistem olduğunu duymuş olabilirsiniz. Bu terimler blockchain (blok zinciri) teknolojisinin en eşsiz faydalarıdır. Blockchain (blok zinciri) teknolojisi işlemlerde aracı ya da komisyoncuları ortadan kaldırır. Merkezi bir işlem sistemi her türlü işlemi banka, kurum ya da şirket gibi bir aracı kurum vasıtasıyla sağlar. Merkezsiz blockchain (blok zinciri) teknolojisinde alım ve satım işlemleri kamuoyuna açık haldedir. Dağıtılmış blockchain (blok zinciri) teknolojisinde ise erişim güvenilir iki taraf arasında paylaşılır.

Blockchain (Blok Zinciri) teknolojisi güvenilir mi?

Blockchain (blok zinciri) teknolojisi düğüm (node) adı verilen bilgisayarlar ağıdır ve her bir bilgisayarda oluşturulan ve bilgisayarın parçası olan işlem tüm bilgisayarlarda kayıt altına alınır. Şifreleme bilimi ise işlemi, eşsiz numara ve karakter ile şifreleyerek işlemdeki tüm taraflarca onaylanan güvenli bir işlem haline getirir.

Kayıtların tarihi ve veritabanı block (blok) olarak adlandırılır. Her blok kendisinden bir önceki bloğun işlem tarihi bilgisini barındırır ve bir önceki blok ile zincirlenir. Bu sayede banka gibi aracı bir kurum yerine yazılım kodu bu kayıtları onaylanabilir hale getirir ve aracı görevi görmüş olur. İşlem onaylama hızı saniyenin milyarda biri hızla gerçekleşir. Blockchain (blok zinciri) sistemindeki hiçbir veri değiştirilemez, karıştırılamaz ya da yeniden düzenlenemez.

Örneğin A markasından Bitcoin kullanarak alışveriş yaptığımızı düşünelim. A markasından 0.3 Bitcoin’lik bir ürünü ya da hizmeti alırken merkezi olmayan Bitcoin blockchain (blok zinciri) sistemine bağlanmamız gerekir. Sistem bağlantısı gerçekleştiğinde 0.3 Bitcoin’e karşılık gelen ürün için A markasına ödeme işlemi gerçekleştirilir. Bu işlem, Bitcoin sisteminin konusu olan tüm bilgisatyarlara anında yansır ve herkes tarafından görülebilir. Fakat kendi kimliğimiz ve A markasının kimliği geçici şifreleme imzası ile görüntülenir. Bu noktada A markasından alınan ürünün ve malın önceki sahibinin bilgileri görüntülenebilir. Her bilgi kayıt altına alındığında şifreleme mühürlenir ve işlem sona erer. Blockchain (blok zinciri) sistemi de A markasından ürün alan bizi ürünün son sahibi olarak kayıt altına alır.

Murat TAŞÇI – LONDON

The post Blockchain (Blok Zinciri) nedir ? Blockchain (Blok Zinciri) ne işe yarar ? appeared first on Akınsoft İstanbul.